Beachd Beachdail.....Gàidhlig air pàipear an reifreinn mu neo-eisimeileachd

'S fheudar dhomh a ràdh gu bheil mi gu math measail air an riaghaltas againn ann an Dùn Èideann leis mar a bheir iad dhuinn cothrom ar beachd a thaobh neo-eisimeileachd a chur an cèill ann an reifreann oifigeil.  A' chiad uair ann an còrr is 1,000 bliadhna a fhuair muinntir na h-Alba a leithid de roghainn a-riamh - cho fad 's as aithne dhomh co-dhiù. 

Rud nach eil mi dèidheil air ge-tà, 's ann mar a ghabh iad taobh an fhuaraidh den iarrtas a' Ghàidhlig Albannach a chur air a' phàipear baileit cho math ris a' Bheurla Shasannaich. 

Mas math mo chuimhne, thuirt Nicola Sturgeon rudeigin mar gun robh iad ag iarraidh a' cheist a bhith cho soilleir 's a dh'fhaodadh e a bhith, 's nach robh e fainear dhaibh cànan eile a chur air a' phàipear bhòtaidh air a shon seo. Maitheanas orm mura bheil a briathran mion-cheart agam an seo.

Ach, co-dhiù, chan eil càch a' dol leis a' bheachd ud idir. Agus, tha mi smaoineachadh gu bheil an SNP a' call a-mach air sgàth an t-seasaimh seo. 

Carson?

Uill, nochd Art Cormaig (roimhe 'na chathraiche air Bòrd na Gàidhlig) cò ris a dh'fhaodadh am pàipear baileit a bhith coltach nan gabhadh iad ri Gàidhlig na chois.

Seo na bh' aige - agus tha e soilleir gu leòr nam bharail-sa.

Ach chanainn gum faodadh e bhith na bu shoilleire buileach. Faic gu h-ìosal:

Och uill, Nicola, 's e do choire fhèin mura bheil a' cheist soilleir gu leòr!  Le faclair Dwelly air a' bhòrd ri taobh gach pàipear baileit, bhiodh làn fhios aig an t-sluagh dè a bhiodh a' cheist a' ciallachadh! :-)

Cunntas air Raibeart Brus - air a thoirt bhon Fhèillire

RAIBEART BRUS – Rugadh e sa bhliadhna 1274, agus dh'eug e sa bhliadhna 1329, agus chaidh a thìodhlacadh ann an Dùn Phàrlain. Ged a b' e an t-oighre dligheach air crùn na h-Alba e, bha e fhèin agus Balliol ann an càirdeas ri Ìomhair agus a' fuireach 'na chùirt nuair a chasgradh Uallas; ach chuir iad romhpa iad fhèin a shaoradh bho chuilbheartan Ìomhair. Theich Brus do dh'Albainn; agus air eagal na tòrach, chruidh e an t-each sàil-ri-òrdaig. Ann am Dùn Phrìs chruinnich e a dhìlsean agus maithean na h-Alba, 's dh'aontaich iad uile leis ach Iain Cuimein. An dèidh don choinneamh sgaoileadh mharbh Brus e an taigh-mhanach nan Greyfriars. Chaidh a chrùnadh gun dàil ann an Sgàin. Dà uair chuir arm Ìomhair an ruaig air, agus b'fheudar dha a chuid daoine leigeil fo sgaoil, agus teicheadh don Ghàidhealtachd air dhithis chàirdean. Thugadh a bhanrigh 'na prìosanach do Lunnainn; mharbhadh a thriùir bhràithrean, 's bha dùil nach bu bheò e fhèin; ach thog e cheann, chruinnich e fheachd, 's chuir e an t-arm Sasannach ri faobhar a' chlaidheimh. Aig Allt a' Bhonnaich sa bhliadhna 1314, thug Brus buille-bhàis do Shasainn, agus an latha sin dhaingnicheadh saorsa na h-Alba. Thug e an liodairt dheireannach dh' a nàimhdean aig Ryland sa bhliadhna 1323. Dh'aidich Ìomhair saorsa agus còraichean na h-Alba sa bhliadhna 1329.

CEISTEAN

1. Càit an robh Brus agus Balliol nuair a chaidh Uallas a chasgradh?
2. Carson a theich Brus do dh’Alba?
3. Dè a dh’aontaich dìlsean agus maithean na h-Alba le Brus?
4. Cò nach do dh’aontaich le Brus, agus dè rinn Brus air sgàth sin?
5. An do bhuannaich Brus an aghaidh Ìomhair air a’ chiad uair?
6. Cò thug cobhair do Bhrus sa Ghàidhealtachd?
7. Dè thachair dha dlùth-chàirdean Bhrus?
8. Dè thachair aig Allt a’ Bhonnaich sa bhliadhna 1314?
9. An robh blàran eile aig Brus ri chur an dèidh sin?
10. Cuin a dh’aidich Ìomhair Shasainn gun robh Alba a-nis ’na rìoghachd shaor bho a riaghladh-san?

Ainmean-àite

Dùn Phàrlain - Dunfermline

Dùn Phrìs - Dumfries

Sgàin - Scone

Lunnainn - London

Allt a' Bhonnaich - Bannockburn

Cunntas air Dùghall Bochanain - air a thoirt bhon Fhèillire

An cois a' phuist seo, tha cunntas air Dùghall Bochanain bhon Fheillire, a gheibhear air archive.org. Is mise a rinn na ceistean suas, agus tha sibh di-beathte an cleachdadh gus leasan a thoirt do luchd-ionnsachaidh. 'S ann a thug ban-Uibhisteach cead dhomh a clàradh, 's i ag aithris an eachdraidh-bheatha seo. 'S mise agus am Fèillire as coireach do mhearachd litreachaidh no gràmair sam bith air an laighear sùil.

DÙGHALL BOCHANAIN, - Rugadh e an sgìreachd Bhoth Chuidir sa bhliadhna 1716. Dh'eug e e san teasach ann an Raineach sa bhliadhna 1768. Dh'fhàg e dithis chloinne. Bha athair 'na thuathanach agus 'na mhuilleir. Dh'eug a mhàthair mun robh e ach mu shia bliadhna a dh'aois; 's a rèir innse-sgeòil bu bhoireannach math i. Fhuair Dùghall sgoil cho math 's a bha dol ri a linn: 's an uair a dh'fhàg e i, chuir 'athair do Chipein e a dh'ionnsachadh na saorsainneachd ; chaidh e an dèidh sin do Dhùn Breatann. An làithean òige, le droch chuideachdas, leig e ruith dha fhèin. Ri h-ùine dh'fhosgail am Freasdal a shùilean, 's leig e dh' e a dhroch-bheairt, 's leasaich e a chaitheamh-beatha. Sa bhliadhna 1755, shuidhicheadh e 'na mhaighstear-sgoile 's 'na cheistear ann an Raineach. Bha e dleasnach, saoithreachail, beusach 'na ghiùlan 's ann an dreuchd-sa. Bu shàr bhàrd e; tha bàrdachd air a chuid laoidhean cho math 's a th' againn sa Ghàidhlig. Chruinnich e mòran de dhànachd na Fèinne air feadh Raineach, ach chan eil sin an-diugh air sgeul. Bha e cuideachd, ag còmhnadh Mhr. Stiùbhart an àm a bhith a' tionndadh an Tiomnaidh Nuaidh gu Gàidhlig. Gheibhear eachdraidh a chaithimh-bheatha, mar as trice, fon aon cheangal ris na laoidhean aige. 

CEISTEAN

1.    Ciamar a dh’eug Dùghall Bochanain? Innis dè th’ ann “san teasaich”.

2.    Dè a’ chiad droch bhuille a fhuair e ’na òige, agus dè cho òg ’s a bha e nuair a thachair i?

3.    An e boireannach math a bh’ innte?

4.    Fhuair Dùghall “sgoil cho math ’s a bha dol ri a linn”. Dè cho math ’s a bha am foghlam a fhuair e?

5.    Dè rinn e an dèidh an sgoil fhàgail, agus càite?

6.    Càit an robh e ’na òige an dèidh dha an t-saorsainneachd a dhèanamh ann an Cipein?

7.     “an làithean òige…leig e ruith dha fhèin” –  Dè an seòrsa caitheamh-beatha a bh’ aig Dùghall na òige?

8.    Dè a thug air an dòigh-bheatha aige a leasachadh?

9.    Nuair a chaidh e ’na mhaighstir-sgoile, dè seòrsa duine a bh’ ann an uair sin?

10.  Càit am faighear dànachd (dàin) na Fèinne a chruinnich e air feadh Raineach? A bheil i ri faotainn?

11.  Dè an obair eile don tug e cuideachadh do chuideigin?

12.  Càit am faighear fiosrachadh mu dheidhinn a bheatha mar as trice?

AINMEAN-ÀITE

Both Chuidir – Balquhidder

Dùn Breatann – Dumbarton

Raineach – Rannoch (taobh an iar Sgìre Pheairt)

Naidheachdan Neòdrach 4

Cìs air an àile

An lorg air cìs an rùim-chadail, tha an luchd-riaghlaidh innleachdach ann an Westminster, air cìs ùr eile a thoirt a-steach oirnn.

Seadh, bho seo a-mach, thèid cìs a leagail air an àile às am bi sinn a' tarraing anail a h-uile latha. Ach, bidh saoradh ann bhon riaghailt ùr seo:

Thuirt Seòras Osborne: "Chan eil an t-àile ann an Lunnainn cho glan ris a' chòrr den dùthaich, agus mar sin, bu chòir don chìs a bhith nas lugha ann. Tha an t-àile gu sònraichte dona timcheall air ceàrn Westminster leis na th' ann de chàraichean."

Westminster - àile nas salaiche, cìs nas lugha

Abair e.

Dh'èigh Boris Johnson, àrd-mhaor Lunnainn, aig àird a chlaiginn gun robh e a' moladh na cìse ùire seo chun nan speuran agus chun na h-iarmailte ... agus gun rachadh puirt-adhair Heathrow is Gatwick a leudachadh le barrachd itealain a' sgèith os cionn a' cheanna-bhaile, is iad a' milleadh an àile gu an togradh.

Mhol morair Tòraidheach air choireigin ann an Taigh nam Morairean gum bu chòir a' chìs a bhith nas àirde ann an Alba leis gun robh an t-àile acasan cho glan.

Chuir morair Tòraidheach air choireigin eile a làn taic ris an rùn seo, agus e ag ràdh: "Guma toil le bhur Morairean, tha àile Ghlaschu fada nas glaine na àile Auld Reekie. Tha na h-ainmean-àite ag innse sin dhuinn."

Auld Reekie - Dùn Èideann

Glaschu chaomh

Glasach Ghlaschu

Mar sin, rinneadh atharrachadh air an rùn thùsail.















FACLAN FEUMAIL SON ANAIL A THARRAING

• an lorg air - as a consequence of, leading on from
• cìs - tax
• luchd-riaghlaidh - rulers
• innleachdach - inventive
• bho seo a-mach - from now on
• an t-àile - the air, the atmosphere
• a' tarraing anail - drawing breath/breathing
• saoradh bho - an exception to
• àrd-mhaor - mayor
• aig àird a chlaiginn - at the top of his voice
• a' moladh .. chun nan speuran/na h-iarmailte - praising/commending.... to the skies/heavens
• gu an togradh - as they please
• Taigh nam Morairean - the House of Lords
• rùn - motion
• chuir....taic ris an rùn seo - .... seconded this motion
• rinneadh atharrachadh air - an amendment was made to..
• tùsail - original

ipadio: Risnidh-Coineagan air ais - òran ùr - An COGADH

Is sinne Risnidh-Coineagan. Se dithis charaidean a th' annainn, agus bha sinn nar nàbaidhean agus san aon bhunsgoil is àrdsgoil, a' fàs suas ann am Bruach Tatha (Broughty Ferry) is Mòine na Fèithe (Monifieth) air leth, a chithear air a' mhapa nam phrofile.

Niste, 's e Scott Coineagan a tha na cheòladair air a' ghiotàr, (tha mise a' taobhadh ri sgrìobhadh fhaclan) ach tha ceòl de sheòrs' air choireigin annainn uile nach eil? Mar sin, dh'iarr mi airsan pìos ciùil no dhà a chur thugam ann an 2005 gus òran no dhà a chur a-steach dhan cho-fharpais airson òrain ùir, Seo Seinn. Às an sin thàinig an t-òran againn Nuair a thig e gu h-aon 's gu dhà, agus dà òran eile.

The Daze - stèidhichte an Dùn Dè

Chaidh Seo Seinn a chumail airson corra bhliadhna ann an Talla Bhaile Steòrnabhaigh, Leòdhas agus air a mhaoineachadh le VisitScotland. Air an dàrna bliadhna, thog sinn oirnn sìos gu tuath a ghabhail pàirt innte. Le sin, fhuair saoghal na Gàidhlig (no a' chuid den t-saoghal ud a bha ag èisteachd ri Radio nan Gàidheal air oidhche na cuairt deireannaich) blasad den cheòl giotàir aig Scott, agus dhen a' ghuth seinn agamsa.

Cha robh sinn anns a' chuairt-dheireannaich idir, ach bha muinntir an Rèidio 's na farpaise ag iarraidh an t-òran againn a chluinntinn, agus chòrd e rinn glan cothrom fhaighinn a bhith a' cluich beò air an rèidio, agus air beulaibh talla a bha loma làn. Abair gun robh sinn air ar togail a' tilleadh a Dhùn Dè agus a' seanchas mu dheidhinn nuair a ràinig sinn. Our claim to fame, mar gum b' eadh! San àm sin, bha Niall Iain Dòmhnallach na phreseantair air Rapal agus bha esan agus tèile gu math gasta dhuinn, a' cluich dà de na h-òrain againn air a' phrògram.

An-diugh, tha mise a' toirt mo làimh air sgrìobhadh fhathast - agus bidh Scott a' cluich air a' ghiotàr còmhla ris na caraidean aige sa chòmhlan-chiùil, The Daze, a tha stèidhichte ann an Dùn Dè. Anns an dealbh tha am prìomh sheinneadair, Robbie Mac an Tòisich à Dùn Dè, agus Scott air cùl a ghuailne dheise, le Rab, an drumair, à Dùn Phrìs air a làimh chlì. Air làimh dheis Scott Choineagain, tha Ailean à Inbhir Ghòrdain. Bha iad uile ann an oilthigh Dhùn Dè.

Sunstorm ann am Belushi's, Dùn Èideann

Bheir mi iomradh cuideachd air SUNSTORM, oir bidh feadhainn às an Daze, Scott nam measg, a' cluich anns a' cover band sin bho àm gu àm.

Se Pòl Guz, caraid eile às an sgoil, na phrìomh sheinneadair ann an Sunstorm. Anns an dealbh, tha Scott Coineagan air an làimh dheis, agus Ailean à Baile na h-Eaglaise (Kirkton), Dùn Dè o thùs, ach a tha a' fuireach faisg air Port na Creige (Tayport), Fìobh còmhla ri bhean, taobh thall Linne Tatha o Phort na Bruaich. (*ainm Gàidhlig eile air Broughty Ferry, a tha air soidhne stèisean-rèile a' bhaile).

ipadio: Dàibhidh Camshron - Am Mairistiche

ipadio: Seirbheis-bhrathaidh aig Alba neo-eisimeileach

ipadio: Iran 's am muncaidh aca - na dhearbhadh eile!

Naideachdan Neòdrach 3

Dàibhidh Camshron, am Mairistiche

Bhòt pàrlamaid Westminster an-diugh le mòr-chuid airson pòsaidhean gèidh a cheadachadh ann an Sasainn agus sa Chuimrigh – agus se am prìomhair Tòraidheach, Dàibhidh Camshron, a sheall an rathad romhpa, air dheireadh air Taigh an Ròid.

Air feadh an t-saoghail, tha Dàibhidh còir a' brosnachadh phòsaidhean, 's a' dèanamh suas a' mhairiste mar as fheàrr as urrainn dha.

Uaireannan ge-tà, thig air a bhith a' cur a chasan an grèim agus a bhith diongmhalta. Mar a chìthear san dealbh seo, tha deagh ghrèim aig a' Chamshronach air làmhan Karzai Afghanastain, agus Asif Ali Zardari, Phacastain.

Anns an dealbh, tha an coltas orra bhith toilichte ceangal-pòsaidh a dhèanamh le chèile, ach air cùl na gàire, cha robh iad cho toilichte 's a bha iad a' cumail a-mach.

Dùirn ann an dàimh aig an rèiteach

An dèidh làimhe, bha Dàibhidh Camshron a' bruidhinn air a' photo-shoot aige.

“Abair ruighean gramail a th' air an dithis ud,” thuirt e le triutan gàire, mun do chuir e stad air fhèin. “...tha mi a' ciallachadh...latha math son rèiteach a bh' ann, ach cha b' e fàilte na teòdhalachd a fhuair mise seach mar a tha an dealbh a' coimhead.”

A rèir teiste a bha an làthair, seo na thuirt a' chàraid charraideach:

“Rinn e foill orm,” thuirt Zardari ris an rùnaire aige. “Chuir e pìos pàipeir nam bhois 's dh'iarr e orm a thoirt do Karzai.”

“Chunnaic mi pìos pàipeir ann an làmh Zardari,” thuirt Karzai ris a' ghille frithealaidh aigesan. “Bha mi smaointinn gur e dolair a bh' ann.”

Cha robh am Prìomhair ri fhaotainn son còmhradh, ach thuirt neach-labhairt Shràid Downing – eadar dà bheul a' chlò – gum feum an dithis cheannardan a bhith fulangach.

Ann am faclan eile, se sin gum feum iad càch a chèile fhulang gus am faigh Camshron air feachdan Bhreatainn a tharraing às uile gu lèir.

Faclan Co-cheangailte

am mairistiche - the matchmaker

le mòr-chuid - with a majority

am prìomhair Tòraidheach - the Tory Prime Minister

a sheall an rathad romhpa - who showed the way forward

air dheireadh air - behind (in sense of lagging)

Taigh an Ròid - Holyrood

a' dèanamh suas a' mhairiste - matchmaking

a' cur a chasan an grèim - putting his foot down

diongmhalta - firm

deagh ghrèim - a good grip

a' cumail a-mach - making out, claiming

rèiteach - wedding arrangement; 2. compromise, agreement, conciliation

an dàimh - ann an dàimh - in a relationship

ruighean gramail - muscular forearms

triutan gàire - a chuckle

fàilte na teòdhalachd - a warm welcome

teist - witness

a' chàraid charraideach - the quarrelsome couple

a bha an làthair - who was present

foill - deceit, rinn e foill orm - he deceived me

nam bhois - in my hand (palm)

eadar dà bheul a' chlò - in confidence

fulangach - tolerant

fulaing - tolerate

feachdan Bhreatainn - British troops

Naidheachdan Neòdrach 2

Seirbheis-bhrathaidh aig Alba

Gheibheadh Alba an t-seirbheis-bhrathaidh aice fhèin nan roghnaicheadh an sluagh neo-eisimeileachd, thuirt Riaghaltas na h-Alba.

“Carson fon ghrèin a bhiomaid an eisimeil MI5 son brathadh air na brathadairean, a tha a' brathadh air brathan aig seirbheisean-brathaidh eile?” thuirt Nicola Sturgeon os ìosal don naidheachdair seo.

Nicola Sturgeon - Ailig, shhhh, can ann an cagar e.

Anns a' phàrlamaid fhèin, dh'iarr na pàrtaidhean eile air Ailig MacBhradain ainm a thoirt don t-Seirbheis ùr, agus fhreagair am Prìomh Mhinistear sa bhad:

“Thèid ainmeachadh air Coinneach Odhar,” thuirt e, “Is e fiosaiche a bh' ann ris an deach brathadair mòr teine a chur. Dh'innis e na chunnaic e, agus cha b' fheàirrde sin dha. Agus, cha b'fheàirrde don a h-uile brathadair eile a tha san t-Seòmar ma bhrathas iad sluagh na h-Alba agus an còir air neo-eisimeileachd!”

MacBhradain as ainm dhomh, Ailig MacBhradain.

Bha a h-uile coltas air NicLaomainn nach robh smid aice ri ràdh, ach an uair sin....

“AHA! A bhèist air do chasan. Tha do bheul air do ghualainn! Cosgaidh e na mìltean de mhilleanan agus Albannaich bhochda gun sgillinn ruadh son fiù teine beag a chur thuige!”

NicLaomainn - gheibh mise dubadh air dubhan mo dhriamlaich  fhathast, a MhicBhradain!

Bha deasbad a' dol air an dearbh rud ann an Westminster aig Ceistean a' Phrìomhaire.

“Tha iad ag iarraidh an Seumas MacBond a bhith aca fhèinnnnn!!!” thuirt Ball-pàrlamaid Tòraidheach air choireigin. Thòisich na Tòraidhean Sasannach dol às an cìbhlean a' gàireachdainn.

Na Tòraidhean, a' traodadh le gàireachdainn

Mu dheireadh 's mu dhiù, fhuair am BP beag facal air a' Chamshronach, agus thuirt e: “Chan eil mise dol a thoirt cead do Bhreatann a bhith air a sgaradh bho chèile ann an dìomhaireachd aig an aon àm 's a tha iad ag iarraidh an Rìoghachd Aonaichte a reubadh às a chèile an làn fhianais againn uile!”

An dèidh Ceistean a' Phrìomhaire, dh'òrdaicheadh na leabhraichean aig Ian Fleming ann an leabharlann Thaigh nan Cumantan a chur fo ghlais. A rèir coltais, ma tha na Nàiseantaich ag iarraidh na seirbheis-brathaidh aca fhèin, “feumaidh iad pàigheadh son nan leabhran-iùil”.

Leabharlann

Cò an tè a dh'fhosglas e?

Faclan Dìomhair

seirbheis-bhrathaidh - Secret Service

nan roghnaicheadh ...- if ..were to choose
an eisimeil X - dependent on X
a' brathadh air - spying on
brathan - messages
brathadair - spy (ach faic gu h-ìosal / but see below)

neo-eisimeileachd - independence

Coinneach Odhar - The Brahan Seer

fiosaiche - seer

brathadair - 1. a big open fire; 2. a spy, traitor, betrayor

ris an deach teine a chur - who was set on fire

cha b'fheàirrde sin dha - he was none the better for it

an Seòmar - the (Scottish) Parliament Debating Chamber

ma bhrathas iad - if they betray

an còir - their right

Prìomh Mhinistear - First Minister (of Scotland)

Prìomhaire - Prime Minister (of the UK)

beul air gualainn - chatterbox, blabbermouth

gun sgillinn ruadh - without a penny/dime

dubadh - a slight nibble

dubhan mo dhriamlaich - my fishing line hook

Ailig MacBhradain - Alec Salmond

dol às an cìbhlean - dislocating their jaws

mu dheireadh 's mu dhiù - at long last (disparaginly)

an làn fhianais againn - in full view of us

can ann an cagar e - say it in a whisper
leabhrain-iùil  - guidebooks

Naidheachdan Neòdrach 1

 Iràn 's am muncaidh aca "na dhearbhadh eile"

Chuir Iran muncaidh suas gu fànas ann an ròcaid an t-seachdain sa chaidh agus thàinig e a-nuas slàn, sàbhailte. Thuirt na Stàitean Aonaichte agus Israel gun robh seo na dhearbhadh eile g' eil Iran a' feuchainn ri armachdan niùclasach a dhèanamh, a dh'aindeoin 's nach eil dearbhadh ann gun do chuir iad muncaidh suas, seach gun do dh'innis iad dhuinn le dealbh an cois puist-dhealain.

Thuirt Netanyahu gun robh suaip aig a' mhuncaidh ri a bhràthair agus gum b' e muncaidh Israelianach – Ameireaganach a bh' ann – dearbhadh eile.

Bha cuid de luchd-seanaidh nan Stàitean fìor dhiombach gun do leig Obama leis na h-Iranianaich faighinn às leis:

“Ciamar a fhuair iad muncaidh leis na sanctions a tha sinn a' leagail orra?” ghearain fear aca le greann. “Is fheudar nach eil iad làidir gu leòr!”

Fhreagair feadhainn air taobh Obama ge-tà: “Ann an 2010, chuir iad luch, dà shligeanach agus boiteagan suas gu fànais. Am-bliadhna, cha d'fhuair iad ach muncaidh. Tha sin na dhearbhadh gu bheil na sanctions a' dèanamh a' ghnothaich, agus ag obrachadh gu math.”

Fhuaras a-mach gum b' e muncaidh à Sri Lanka a bh' ann, a' fàgail cuid mì-thoilichte le India.

A rèir aithrisean, nuair a chuir eòlaichean Irànach am muncaidh don ròcaid sa chiad dol a-mach, bha e a' glaodhaich gun robh e dol a chur às do dh'Israel bho gu h-àrd ma fhuair e gu leòr chnothan ann am fànas airson tilgeil orra. Cha d'fhuair iad dearbhadh air seo ge-tà.

Gu h-oifigeil, tha na h-Iranianaich ag ràdh nach robh ann ach deuchainn mus cuir iad luchd-turais suas airson sgrìob chun na gealaich. Thuirt iad gun robh làn fhios aca dè b'adhbhar don robh Ameireaga an Riabhach agus Israel Ifrinneach a' cur às an cuirp mu dheidhinn – bha Dòmhnall Trump an dùil a' chiad raon-goilf agus am fear as motha 's as fheàrr a chladhach air a' ghealaich – nan ruigeadh e ann an toiseach.

Ach fhuair na h-Israelianaich am facal mu dheireadh.

“Ma gheibh Iràn grèim air a' ghealaich, chan eil fhios cò an taobh bhon tig an lèir-sgrios oirnn.”

Tha Israel a-nis a' beachdachadh air leth-mhullach a chur air muin a' bhalla dìona aca.

Faclan Feumail

fànas - space

dearbhadh - proof

suaip aig X ri Y - X resembles Y

luchd-seanaidh - senators

diombach - vexed, annoyed

is fheudar nach eil iad - they can't/must not be...

deuchainn - test

sgrìob chun na gealaich - a trip to the moon

an Riabhach - the Devil

Ifrinn - Hell

a' cur às an cuirp - letting off steam, complaining